Voor veel Nederlanders hoort vuurwerk bij de jaarwisseling. Het kleurrijke spektakel markeert het begin van een nieuw jaar en brengt gezelligheid en traditie samen. Toch gaat het elk jaar ook mis: honderden mensen belanden op de spoedeisende hulp met brandwonden of oogletsel, en er ontstaat schade aan woningen en auto’s. Daarom zijn er strikte regels en is het belangrijk om bewust om te gaan met de risico’s van vuurwerk.

Regels voor vuurwerk in Nederland

In Nederland gelden duidelijke regels voor het kopen en afsteken van vuurwerk:

• Verkoopdagen: consumentenvuurwerk mag alleen worden gekocht op de drie dagen voor oud en nieuw.
• Leeftijdsgrens: vuurwerk is ingedeeld in categorieën. Licht vuurwerk (categorie F1, zoals sterretjes) mag vanaf 12 jaar, zwaarder vuurwerk (categorie F2) vanaf 16 jaar.
• Afsteektijden: vuurwerk mag alleen worden afgestoken van 31 december 18.00 uur tot 1 januari 02.00 uur.
• Verboden vuurwerk: zwaar knalvuurwerk zoals cobra’s of illegale mortierbommen is verboden.

Daarnaast mogen gemeenten extra regels stellen, bijvoorbeeld door vuurwerkvrije zones in te stellen rondom ziekenhuizen, dierenasiels of winkelcentra.

Risico’s van vuurwerk

Vuurwerk is explosief materiaal en brengt altijd risico’s met zich mee:

• Letsel: vooral brandwonden, gehoorschade en oogletsel. Vaak bij jongeren en omstanders.
• Brandgevaar: vonken kunnen afval, struiken of zelfs woningen in brand zetten.
• Schrikreacties: bij dieren en kwetsbare mensen kan vuurwerk stress en paniek veroorzaken.
• Schade: elk jaar lopen auto’s, bushokjes en andere eigendommen flinke schade op door vuurwerk.

De meeste ongelukken ontstaan door onjuist gebruik, illegaal vuurwerk of alcohol in combinatie met vuurwerk.

Veilig vuurwerk afsteken

Met de juiste voorzorgsmaatregelen kun je de risico’s aanzienlijk beperken:

• Draag een veiligheidsbril: beschermt tegen rondvliegende vonken of stukjes vuurwerk.
• Gebruik een aansteeklont: steek vuurwerk nooit aan met een lucifer of aansteker in je hand.
• Ga op afstand staan: steek af, loop weg en wacht op de knal.
• Stevig neerzetten: zet potten en pijlen in een fles of pvc-buis die goed vaststaat.
• Geen herstart: vuurwerk dat niet is afgegaan, mag je nooit opnieuw aansteken.

Met deze eenvoudige stappen verklein je de kans op ongelukken aanzienlijk.

Alternatieven voor traditioneel vuurwerk

Steeds meer gemeenten en organisaties zoeken naar alternatieven voor traditioneel vuurwerk. Voorbeelden zijn:

• Vuurwerkshows georganiseerd door gemeenten.
• Drones en lichtshows die een spectaculair, maar veilig alternatief bieden.
• Geluidloos vuurwerk, dat minder overlast veroorzaakt voor dieren en kwetsbare groepen.

Ook burgers kiezen vaker voor siervuurwerk of fonteinsets in plaats van knalvuurwerk. Dit geeft sfeer, maar is minder gevaarlijk.

Rol van de brandweer

De brandweer speelt rond oud en nieuw een belangrijke rol. Naast het blussen van branden rukt de brandweer uit voor container- en autobranden, vaak veroorzaakt door vuurwerk. Ook geeft de brandweer voorlichting over veilig afsteken en deelt zij via campagnes tips met bewoners.

Door samen te werken met gemeenten en politie probeert de brandweer schade en slachtoffers zoveel mogelijk te beperken.

Conclusie

Vuurwerk hoort voor veel Nederlanders bij oud en nieuw, maar brengt ook grote risico’s met zich mee. Door je aan de regels te houden en veiligheidsmaatregelen te nemen, kun je ongelukken en schade voorkomen.

Of je nu kiest voor een siervuurwerkpakket of liever naar een georganiseerde show gaat: veiligheid staat altijd voorop. Zo wordt de jaarwisseling een feest om van te genieten – zonder nare gevolgen.